สะเดา ผักรสขม ประโยชน์เหลือล้น

สะเดา

พืชผักและสมุนไพรบ้านเรา จะมีกลุ่มหนึ่งที่ออกรสขม เรามักรู้จักพืชผักสมุนไพรที่มีรสขมหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นบอระเพ็ด ฟ้าทะลายโจร หรือขี้เหล็ก แต่ยังมีพืชสมุนไพรอีกชนิดหนึ่งที่มีความคมเฉพาะตัว และมีประโยชน์มากมายเหลือล้น วันนี้ผมจะมาว่าด้วยเรื่องของ สะเดา และสรรพคุณที่สำคัญของผักชนิดนี้ สะเดา คืออะไร และมาจากไหน สะเดาเป็นพืชที่มีชื่อเรียกตามภาษาท้องถิ่นต่าง ๆ มากมาย เช่น ในภาคใต้เราจะเรียกว่า กะเดา ไม้เดา หรือเรียกว่าเดา ในภาคเหนือเราจะเรียกว่า สะเรียม ภาคอีสานก็จะเรียกว่า กะเดา หรือกาเดา สะเดานั้นเป็นไม้ยืนต้นที่มีความสูงขนาดกลาง อยู่ที่ประมาณ 10-15 เมตร และทุกส่วนของสะเดานั้นมีรสขม ยอดสะเดาจะมีลักษณะเป็นพุ่มกลม เปลือกสะเดานั้นจะมีสีน้ำตาลเทา หรือเทาดำ ผิวเปลือกต้นมักที่จะแตกเป็นร่องเล็ก ๆ หรือเป็นสะเก็ดยาวตามลำต้น ใบสะเดาจะเป็นช่อมีลักษณะคล้ายขนนก และมีใบย่อยเป็นรูปใบหอก ขอบใบหยัก กิ่งจะผลิใบใหม่พร้อมกับการผลิตดอกของสะเดา ดอกสะเดานั้นมีลักษณะเป็นช่อสีขาว สะเดา นั้นไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่ามีถิ่นกำเนิดมาจากไหน หรือเข้ามาในประเทศไทยเราตั้งแต่เมื่อไหร่ เพราะข้อมูลส่วนใหญ่ไม่ชัดเจน แต่ก็มีบันทึกเอาไว้ว่า คนไทยในสมัยก่อนนั้นนิยมที่จะกินสะเดาเป็นผักแกล้มคู่กับน้ำพริกมาช้านานแล้ว อีกทั้งในทุกส่วนของโลก ยังมีการใช้สะเดาไปทำอะไรหลายอย่าง อย่างทางยุโรปในแถบสหราชอาณาจักร ได้มีการใช้ใบสะเดารองตู้หนังสือกันแมลงสาบ ในอเมริกาใต้ใช้สะเดาปูพื้นดินก่อนที่จะเพาะต้นกล้าต้นไม้ เพื่อป้องกันแมลง […]